Πρωτομαγιά...

Πρωτομαγιά...

Καλό μήνα και καλή Ανάσταση!!!

 

 

Στεφάνι ανθών εκρέμασε, νοικοκυρά στην πόρτα…

Κάθε χρόνο, απόγευμα της τελευταίας μέρας του Απρίλη, βγαίνουν τα κοριτσόπουλα στις γειτονιές. Στο ένα χέρι κρατάνε το καλάθι και στο άλλο το ψαλίδι, για να μαζέψουν κάθε λογής λουλούδι απ’ τις γλάστρες και τις αυλές. Φροντίζουν πάντα να κόβουν τα πιο όμορφα μπουμπούκια, αν και όλα τα λουλούδια είναι όμορφα, και πριν πέσει ο ήλιος επιστρέφουν στο σπίτι και πλέκουν το μαγιάτικο στεφάνι.

 

 

Στη συνέχεια το έθιμο προστάζει τη νοικοκυρά να το κρεμάσει στην πόρτα, για να πάει καλά ο μήνας Μάϊος και όλη η θερινή περίοδος. Τα δε κοριτσόπουλα, ανταγωνίζονται μεταξύ τους για το πιο όμορφο και πιο μεγάλο στεφάνι. Στην πόρτα ή το μπαλκόνι το κρατούν μέχρι τις 23 Ιουνίου, παραμονή του Άη Γιάννη του Κλήδονα, οπότε και το καίνε.

 

 

Παραλλαγή του εθίμου εντοπίζεται και στην αρχαιότητα, όταν στο πλαίσιο της εορτής των Θαργηλίων, οι συμμετέχοντες έπαιρναν ένα πράσινο κλαδί που μόλις είχε πετάξει φύλλα, το τύλιγαν με ταινίες και επάνω του κρεμούσαν σύκα, ψωμί, φλασκιά με λάδι, κρασί και μέλι, συμβολίζοντας την ζωή, την υγεία, την καλή τύχη, την καλή σοδειά και την ευφορία. Η Πρωτομαγιά είναι μία από τις λίγες αργίες που δεν κρύβουν κάποιο θρησκευτικό λόγο και οι ιστορικές πηγές αποκαλύπτουν ότι είναι ένα έθιμο που εντοπίζεται από τα βάθη των αρχαίων χρόνων.

 

 

Ο Μάιος είναι ο 5ος μήνας του χρόνου, στην αρχαιότητα τον αποκαλούσαν Θαργηλιώνα. τον οποίο γιόρταζαν με τα περίφημα Ανθεοφόρια. Πιστεύεται ότι πήρε το όνομά του από την μητέρα του Ερμή, τη Μαία. Ήταν αφιερωμένος στη θεά της γεωργίας Δήμητρας και της κόρης της Περσεφόνης, που όπως πίστευαν τον μήνα αυτό έβγαινε από τον Άδη κι έρχεται στη γη. Αργότερα, με το πέρασμα των αιώνων, η αρχική έννοια της Πρωτομαγιάς χάθηκε και τα έθιμα επιβίωσαν απλώς ως λαϊκές γιορτές στις οποίες συμπεριλαμβάνονται περιφορά δέντρων, πράσινων κλαδιών ή στεφάνων με λουλούδια, χορός γύρω από ένα δέντρο ή ένα στολισμένο κοντάρι-γαϊτανάκι.

Πρόκειται για μια από τις ελάχιστες γιορτές χωρίς θρησκευτικό περιεχόμενο που έχουν διατηρηθεί ως τις μέρες μας με εκδηλώσεις στον λαϊκό πολιτισμό πολλών ευρωπαϊκών λαών.

 

 

Την πρώτη ημέρα του Μαΐου γιορτάζουμε και τη μέρα των εργατών που είναι αφιερωμένη στην εξέγερση των εργατών στις Η.Π.Α το 1886, η οποία έχει καθιερωθεί επίσημα πλέον σαν ημέρα αργίας. Την 1η Μαΐου του 1886, τα εργατικά συνδικάτα στο Σικάγο ξεσηκώθηκαν διεκδικώντας το 8ωρο και καλύτερες συνθήκες εργασίας με σύνθημα «Οχτώ ώρες δουλειά, οχτώ ώρες ανάπαυση, οχτώ ώρες ύπνο». Τουλάχιστον 400.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις απεργίες που γίνονταν σε όλη την χώρα και πάνω από 80.000 στο Σικάγο.

 

 

Στην Ελλάδα η πρώτη διαδήλωση την Πρωτομαγιά έγινε το 1892 και το 1893 όταν περίπου 2.000 εργαζόμενοι κατέβηκαν στους δρόμους ζητώντας οχτάωρο, Κυριακή αργία και κρατική ασφάλιση στα θύματα εργατικών ατυχημάτων. Τον Μάιο του 1936 οι καπνεργάτες της Θεσσαλονίκης, μετά την απόρριψη των αιτημάτων τους, κατέλαβαν ένα εργοστάσιο και η διαμαρτυρία συνεχίστηκε με συμπαράσταση καπνεργατών από άλλα εργοστάσια. Εναντίον τους κινήθηκε τόσο η αστυνομία όσο και ο στρατός, ενώ κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων έχασαν τη ζωή τους 8 εργάτες από τους πυροβολισμούς χωροφυλάκων.

 

Σ’ αυτό το σημείο έχει στηθεί το μνημείο του καπνεργάτη. Με πυροβολισμούς προσπάθησαν να διαλύσουν και τις άλλες συγκεντρώσεις και συνολικά είχαμε τουλάχιστον 12 νεκρούς και 300 τραυματίες.

 

Οι δολοφονίες των εργατών ήταν η έμπνευση του Ρίτσου για τον «Επιτάφιο».

     

   🖋️ Ιωάννα Κανελλοπούλου